Хәерле көн, хөрмәтле укытучылар, укучылар! “Тамчы – шоу” уенын башлап җибәрәбез. Шат елмаеп бер – беребезгә карыйк, ачык йөзле булыйк. Безнең бүгенге уеныбыз татар теленә, үзебезнең төбәгебезгә, туган ягыбызга һәм аның күренекле кешеләренә багышлана.

Тел дигән дәрья бар,

Дәрья төбендә мәрҗән бар,

Белгәннәр чумып алыр,

Белмәгәннәр коры калыр.

Әйдәгез әле, укучылар, шул дәрьяның хәзинәләрен барлыйк. Сүзнең тылсымлы көчен күзәтик, тапкырлыкта, зирәклектә көч сынашыйк. ...

1 нче укучы.

Без-татарлар!

Татар исемен без

Горур йөртә торган бер халык,

Без - татарлар!

Шулай диеп белә

Безне бөтен дөнья, бар халык.

2 нче укучы.

Без - татарлар!

Шушы исем белән

Җирдә яшәү үзе бер бәхет.

Без - татарлар!

Яшибез без җирдә

Бар халыклар белән гөрләшеп.

(Залга милли кием кигән бала чыга. ...

28 март, 2010 - 09:27

Муса Җәлилгә...

Алып баручы. (сәхнә артыннан)

Дөнья һәм дөнья әдәбияты – исемнәре иҗатларының мәңгелек данына әйләнгән күп кенә шагыйрьләрне белә. Ләкин шагыйрь һәм герой Муса Җәлил кебек әсәрләре белән генә түгел, бәлки үлеме белән дә исемен мәңгеләштергән шагыйрьләр бик аз. Менә алар: бөек Байрон, Венгриянең данлыклы шагыйре Петифе һәм ниһаять, – Муса Җәлил. (ике алып баручы бергә әйтә) (М.Җәлил портреты)

Укучылар чыга. 3 кыз, 3 малай. ...

Музейда экспонатлар белән җиһазландырылган Болгар җиренә багышланган бүлек – шкаф, анда Болгар күренеше, рәсемнәр, ташлар, чүлмәк ватыклары, стендлар… Уртада өстәл, анда төрле газета-журналлар, Болгар җиренә багышланган китаплар, «Болгарга – сәяхәт» стенды.

Кичә ике алып баручының изге Туган җир турында уйланулары белән башланып китә.

Музыка яңгырый. Ул – Виталий Агапов музыкасы, Мирһади Разов сүзләренә язылган «Болгар илем» җыры. Аны яшь җырчы Дәниф Шәрәфетдинов башкара.

1нче алып баручы.

Күңел ярсый. ...

Бу сүзнең мәгънәсе фарсыча “яңа көн” (нәү – яңа, рүз – көн) дигәнне аңлата. Урта Азиядә, Иранда, Әфганстанда һәм кайбер башка илләрдә бик борынгыдан килгән Яңа елны каршылау бәйрәме ул. Нәүрүз көн белән төн тигезләшкән чорга – 21–22 мартка туры килә. ...

Батыр малай. Нинди зур урман!! Биек агачлар да, тәбәнәк агачлар да үсәләр... Менә яшел үлән дә, матур чәчәкләр дә ...

Их! “Мин курыкмыйм, мин батыр!” - ә юлны мин белмим бит! Кая хәзер барам инде? (башын тотып, аптырашка калган кеше кебек уйланып тора)

Урманчы. Кем бар монда? ...

Әни, хатын-кыз белән бәйле бәйрәмнәребез бик күп безнең:

8 март - халыкара хатын-кызлар көне

15 май - халыкара гаилә көне

28 май - халыкара хатын-кызлар бердәмлеге көне

1-7 август - Бөтендөнья бала имезү көне

25 октябрь - халыкара хатын-кызларның тынычлык өчен көрәш көне

20 ноябрь - халыкара балаларның хокукларын яклау көне

27 ноябрь - Әниләр көне

О, син илаhи зат - хатын-кыз! Серле зат! Гүзәл зат!

Ерак гасырлардан алып кемнәр генә сокланмаган да, кемнәр генә гашыйк булмаган! Нинди ир-ат заты синең белән илhамланып, синнән рухи көч алып, нинди генә батырлыклар, могҗизалар эшләмәгән! Уйлап карасаң, дөнья йөзендәге эшләнгән батырлыкларның, изгелекләрнең күбесенең нигезендә хатын-кыз. Нәкъ менә хатын-кызлар бөек, зур, игелекле эшләргә рухландыра. ...

Бу уен «Сто к одному» телевизион уенына нигезләнеп төзелде. Укучыларның яшь үзенчәлекләрен исәпкә алып, уен гадиләштерелде. Мәктәп укучылары арасында алдан сораштыру үткәрелеп, әлеге җаваплар уенда кулланылышка кертелде. Уенда 6 нчы һәм 7 нче сыйныфларының рус төркемендә укучы балалары катнаша. Сораулар ике командага да бирелә, җавап бирү чират буенча башкарыла. Команданың җавабы сораштыруда катнашкан укучыларның җаваплары белән туры килсә, экранда алар очко белән күрсәтелә. ...

“Әйтелмәгән васыять” әсәренең төп герое – Акъәби. Аның чын исеме Акбикә була. Кыз чагында аны Аксылу дип, кияүгә чыккач – Аккилен дип, аннары Акҗиңгә дип, ә картайгач Акъәби дип йөртәләр. Аның бөтен гомере Юлкотлы авылы халкы күз алдында үткән. Ул гомере буе ак, пакъ күңелле булган. ...